DE LEEUWENKOP VAN SINTEPIER.
Deze saterkop (in de volksmond Leeuwenkop) is aangetroffen in de glooiing van Het Kruishoofd in de dijk bij Nieuwvliet en kreeg zijn huidige locatie in 1988.
Opnieuw geïnstalleerd in 2025.
Ontwerp is van Lizzy Minderhoud, geboren en getogen in Nieuwvliet.
Wat is de betekenis van een saterkop?
De saterkop is een mythologische voorstelling van een gezicht (soms een volledig gestalte) met takken en bladeren als baard- en hoofdhaar. Een soort halfgod die in de bossen en de velden leefde en Dionysus, ook bekend onder de naam Bacchus, vergezelde op zijn uitgelaten drinktochten.
Een sater werd afgebeeld met een platte neus, spitse oren die op kleine horens lijken bokkenpoten en een korte staart. Zij zijn doorgaans zwaar behaard en dragen een baard.
Zij vergezelden de god van de drank al dansend, zingend en muziek makend op een fluit. Het waren wellustelingen.
Buiten dat zij net als hun god liefhebbers van drank, waren ze ook liefhebbers van vrouwen en werden ze vaak bij voortplanting daden afgebeeld met een enorm geslachtsdeel, als een vruchtbaarheidsgeest.
Hoe komt de “Leeuwenkop” in Nieuwvliet?
De "Leeuwenkop", afgebeeld op een grote arduinsteen, zat in vroeger jaren in de basaltglooiing aan de noordzijde van het Kruishoofd te Nieuwvliet.
De steen, eigendom van het Waterschap, werd vanwege herstelwerkzaamheden eind zestiger jaren met tegenzin van en door de polderwerkers uit de glooiing opgenomen en in het gemeentemuseum te Aardenburg geplaatst.
Op initiatief van de heer A. de Keuninck, werkzaam bij het Waterschap Het Vrije van Sluis en met bemiddeling en medewerking van de dorpsraad van Nieuwvliet, het Waterschap en de gemeente Oostburg is de steen teruggeplaatst op waterschapseigendom te Nieuwvliet.
De heer J. Boekhout uit Breskens ontwierp een kunstwerk voor de Leeuwekop, dat door de heren J. Buize, J. Fremouw en P. Michielsen, als bestuursleden van de dorpsraad Nieuwvliet, aan de oostzijde van de Sint Bavodijk te Nieuwvliet werd uitgewerkt, zodat de steen als symbool van de strijd tegen het water in een eerste binnen- of reservedijk, een zogenaamde tweede waterkering, behouden blijft.
Waar de steen precies vandaan komt is bij niemand bekend, ook niet bij de oud-polderwerkers die in vroeger jaren aan de glooiing werkten en de steen regelmatig ontdeden van wier, schelpengroei e.d.
"We gaan de leeuw zijn baard scheren", werd er toen gezegd.
In vroeger jaren was de steen voor mensen uit de nabije omgeving een "bezienswaardigheid". De steen werd door inwoners van Nieuwvliet en omgeving altijd al "de Leeuwenkop" genoemd, terwijl de steen een satanskop voorstelt.
De "Leeuwenkop" moet als een monument voor de oudere Nieuwvlietenaren worden gezien, die door de jaren heen een strijd tegen het water hebben geleverd en vormt een waardige entree van het dorp Nieuwvliet.
Saterkop deel van een gevel
Op veel panden uit de 16e en 17e eeuw vind je op de hoeken van de gevel of geheel boven in de gevelspits een afbeelding van een saterkop.
Men plaatste deze afbeeldingen omdat ze in het menselijk bijgeloof boze geesten zouden weren. Hoe deze saterkop in de dijk is terecht gekomen is echter onbekend.
Dorpsraad Nieuwvliet, 2025